.jpg)
دامنه غنا و فقر:
امام در اين كلام پربارش اشاره به آثار غنا و #فقر مى كند و مى فرمايد:
«بى نيازى در غربت وطن است و نيازمندى در وطن غربت»; (الْغِنَى فِي الْغُرْبَةِ وَطَنٌ; وَالْفَقْرُ فِي الْوَطَنِ غُرْبَةٌ). وطن جايى است كه انسان در آنجا متولد شده و چشم به روى خويشاوندان و بستگان و نزديكان گشوده و مورد علاقه آنها قرار گرفته و در هر گوشه و كنار، آشنايى دارد و غربت جايى است كه انسان نه آشنايى دارد و نه دوست مهربانى و نه يار و مددكارى.
امام مى فرمايد: شخص #غنى هر جا برود به موجب غنايش پيوندهاى محبت را با اين و آن برقرار مى سازد و به سبب بذل و #بخشش ياران و مددكارانى پيدا مى كند; ولى شخص فقير حتى در #وطن خويش دوستان و بستگان را از دست مى دهد و گاه به صورت موجودى فراموش شده در مى آيد.
پيام امام در اين سخن اين است كه مؤمنان بايد بكوشند و بى نياز شوند و به هنگام غنا و بى نيازى از #مال و #ثروت خويش براى جلب و جذب قلوب و كمك به #نيازمندان استفاده كنند، از عواقب فقر بترسند، چرا كه فقر مايه ذلت و گاه مطابق بعضى از روايات سبب كفر مى شود.
البته اين فقر با فقرى كه در روايات از آن تعريف شده تفاوت آشكارى دارد; فقر ممدوح به معناى «ساده زيستن» و يا «فقر الى الله» است.(1) * پی نوشت: (1). سند گفتار حکیمانه: این کلام نورانى در غررالحکم با تفاوت و اضافاتى نقل شده که نشان مى دهد از منبع دیگرى گرفته شده است. (مصادر نهج البلاغه، ج 4، ص 50). این سخن، در کتاب تمام نهج البلاغه در لابه لاى خطبه «وسیله» آمده است (تمام نهج البلاغه، ص 154).
حکمت ۵۶،دارندگی و برازندگی ،فقر و تنهایی
امیرالمومنین علیه السلام:
غصّهی فردا را امروز به دلت راه نده!غصّهی امروز، براى امروز كافی است.
فردا با دلمشغولىهاى خودش فرا مىرسد.
تو اگر اندوه فردا را بر امروز بار كنى، فقط غصهات را زیاد کردهای. » لا تُدخِل عَلَيكَ اليَومَ هَمَّ غَدٍ، يَكفِي اليَومَ هَمُّهُ و غَداً داخِلٌ عَلَيكَ بِشُغُلِهِ، إنَّكَ إن حَمَلتَ عَلَى اليَومِ هَمَّ غَدٍ زِدتَ في حُزنِكَ وتَعَبِكَ.
التمحیص، ص۱۶.

منبرمجازی
🌺 رفع تنبلی و کسالت در عبادات
✨ گزیدهای از پرسشها و پاسخها از محضر آیتالله بهجت قدسسره
❓پرسش: برای رفع تنبلی و کسالت در عبادات چه باید کرد؟
✳️ حضرت آیتالله بهجت قدسسره: در اوقات نشاط، مشغول به عبادت مستحبه شوید؛ و در اوقات کسالت، اقتصار بر واجبات نمایید.
📚 بهسوی محبوب، ص70
حاج اسمائیلدولابے🌱
┄ امانے است اســتغفار ..!
یادتان بــماند ڪه اگر توانــستید
در شبانه روز هـفتاد مرتــبه اســتغفار را
سر جانماز هیچ وقت ترڪ نڪنید ..،
این امــان خداست ..!
(یعنے در امان خدا هستے.؛)
امیرالمؤمنین علی(ع)🌹
کسی که بدخو باشد، روزیش تنگ میشود.

🌹کسی که کار را از روی شناخت انجام نمیدهد، مانند روندهای است که در مسیر اصلی حرکت نمیکند. هر قدر به سرعت و تلاش خود بیفزاید او را از هدف اصلی دورتر میسازد. امام صادق(ع)🍀

صد سخن از كلمات پيامبر صلى الله عليه و آله
1.هر چه فرزند آدم پيرتر میشود،دو صفت در او جوانتر مى گردد:حرص و آرزو.
2.دو گروه از امت من هستند كه اگر صلاح يابند،امت من صلاح میيابد و اگر فاسد شوند،امت من فاسد میشود:علما و حكام.
3.شما همه شبان و مسؤول نگاهبانى يكديگريد.
4.نمىتوان همه را با مال راضى كرد اما به حسن خلق،مىتوان.
5.نادارى بلاست.از آن بدتر،بيمارى تن،و از بيمارى تن دشوارتر،بيمارى دل.
6.مؤمن همواره در جستجوى حكمت است.
7.از نشر دانش نمیتوان جلو گرفت.
8.دل انسانى همچو پرى است كه در بيابان به شاخه درختى آويزان باشد،از وزش بادها دائم در انقلاب است و زير و رو میشود.
9.مسلمان آن است كه مسلمانان از دست و زبان او در آسايش باشند.
10.رهنماى به كار نيك،خود كننده آن كار است.
11.هر دل سوختهاى را عاقبت پاداشى است.
12.بهشت زير قدمهاى مادران است.
13.در رفتار با زنان،از خدا بترسيد و آنچه درباره آنان شايد،از نيكى دريغ ننماييد.
14.پروردگار همه يكى است و پدر همه يكى.همه فرزند آدميد و آدم از خاك است.گرامىترين شما نزد خداوند پرهيزگارترين شماست.
15.از لجاج بپرهيزيد كه انگيزه آن،نادانى و حاصل آن،پشيمانى است.
16.بدترين مردم كسى است كه گناه را نبخشد و از لغزش چشم نپوشد،و باز از او بدتر كسى است كه مردم از گزند او در امان و به نيكى او اميدوار نباشند.
17.خشم مگير و اگر گرفتى،لختى در قدرت كردگار بينديش.
18.چون تو را ستايش كنند،بگو اى خدا مرا بهتر از آنچه گمان دارند بساز و آنچه را از من نمیدانند بر من ببخش و مرا مسؤول آنچه میگويند قرار مده.
19.به صورت متملقين خاك بپاشيد.
20.اگر خدا خير بندهاى را اراده كند،نفس او را واعظ و رهبر او قرار میدهد.
21.صبح و شامى بر مؤمن نمیگذرد مگر آنكه بر خود گمان خطا ببرد.
22.سختترين دشمن تو همانا نفس اماره است كه در ميان دو پهلوى تو جا دارد.
23.دلاورترين مردم آن است كه بر هواى نفس غالب آيد.
24.با هواى نفس خود نبرد كنيد تا مالك وجود خود گرديد.
25.خوشا به حال كسى كه توجه به عيوب خود،او را از توجه به عيوب ديگران باز دارد.
26.راستى به دل آرامش میبخشد و از دروغ شك و پريشانى مىزايد.
27.مؤمن آسان انس میگيرد و مأنوس ديگران میشود.
28.مؤمنين همچو اجزاى يك بنا همديگر را نگاه میدارند.
29.مثل مؤمنين در دوستى و علقه به يكديگر مثل پيكرى است كه چون عضوى از آن به درد بيايد،باقى اعضا به تب و بى خوابى دچار میشوند.
30.مردم مانند دندانه هاى شانه با هم برابرند.
31.دانش جويى بر هر مسلمانى واجب است.
32.فقرى سختتر از نادانى و ثروتى بالاتر از خردمندى و عبادتى والاتر از تفكر نيست.
33.از گهواره تا گور دانشجو باشيد.
34.دانش بجوييد گرچه به چنين باشد.
35.شرافت مؤمن در شب زندهدارى و عزت او در بىنيازى از ديگران است.
36.دانشمندان تشنه آموختناند.!37209.دلباختگى كر و كور میكند.
38.دست خدا با جماعت است.
39.پرهيزگارى جان و تن را آسايش میبخشد.
40.هر كس چهل روز به خاطر خدا زندگى كند،چشمه حكمت از دلش به زبان جارى خواهد شد.
41.با خانواده خود بسر بردن،از گوشه مسجد گرفتن،نزد خداوند پسنديدهتر است.
42.بهترين دوست شما آن است كه معايب شما را به شما بنمايد.
43.دانش را به بند نوشتن در آوريد.
44.تا دل درست نشود،ايمان درست نخواهد شد و تا زبان درست نشود،دل درست نخواهد بود.
45.تا عقل كسى را نيازموده ايد،به اسلام آوردن او وقعى نگذاريد.
46.تنها به عقل مى توان به نيكي ها رسيد.آن كه عقل ندارد از دين تهى است.
47.زيان نادانان بيش از ضررى است كه تبهكاران به دين میرسانند.
48.هر صاحب خردى از امت مرا چهار چيز ضرورى است:گوش دادن به علم،به خاطر سپردن و منتشر ساختن دانش و بدان عمل كردن.
49.مؤمن از يك سوراخ دوبار گزيده نمى شود.
50.من براى امت خود،از بىتدبيرى بيم دارم نه از فقر.

51.خداوند زيباست و زيبايى را دوست مبدارد.
52.خداوند مؤمن صاحب حرفه را دوست دارد.
53.تملق،خوى مؤمن نيست.
54.نيرومندى به زور بازو نيست،نيرومند كسى است كه بر خشم خود غالب آيد.
55.بهترين مردم،سودمندترين آنان به حال ديگرانند.
56.بهترين خانه شما آن است كه يتيمى در آن به عزت زندگى كند.
57.چه خوب است ثروت حلال در دست مرد نيك.
58.رشته عمل،از مرگ بريده مىشود مگر به سه وسيله:خيراتى كه مستمر باشد،علمى كه همواره منفعت برساند،فرزند صالحى كه براى والدين دعاى خير كند.
59.پرستش كنندگان خدا سه گروهند:يكى آنان كه از ترس عبادت مىكنند و اين عبادت بردگان است،ديگر آنان كه به طمع پاداش عبادت مى كنند و اين عبادت مزدوران است،گروه سوم آنان كه به خاطر عشق و محبت عبادت مىكنند و اين عبادت آزادگان است.
60.سه چيز نشانه ايمان است:دستگيرى با وجود تنگدستى،از حق خود به نفع ديگرى گذشتن،به دانشجو علم آموختن.
61.دوستى خود را به دوست ظاهر كن تا رشته محبت محكمتر شود.
62.آفت دين سه چيز است:فقيه بدكار،پيشواى ظالم،مقدس نادان.
63.مردم را از دوستانشان بشناسيد،چه،انسان همخوى خود را به دوستى میگيرد.
64.گناه پنهان به صاحب گناه زيان مىرساند،گناه آشكار به جامعه.
65.در بهبودى كار دنيا بكوشيد اما در كار آخرت چنان كنيد كه گويى فردا رفتنى باشيد.
66.روزى را در قعر زمين بجوييد.
67.چه بسا كه از خودستايى،از قدر خود مىكاهند و از فروتنى،بر مقام خود مى افزايند.
68.خدايا!فراخترين روزى مرا در پيرى و پايان زندگى كرامت فرما.
69.از جمله حقوق فرزند بر پدر اين است كه نام نيكو بر او بگذارد و نوشتن به او بياموزد و چون بالغ شد،او را همسر انتخاب كند.
70.صاحب قدرت،آن را به نفع خود به كار مى برد.
71.سنگين ترين چيزى كه در ترازوى اعمال گذارده میشود،خوشخويى است.
72.سه امر،شايسته توجه خردمند است:بهبودى زندگانى،توشه آخرت،عيش حلال.
73.خوشا كسى كه زيادى مال را به ديگران ببخشد و زيادى سخن را براى خود نگاه دارد.
74.مرگ،ما را از هر ناصحى بى نياز میكند.
75.اينهمه حرص حكومت و رياست و اين همه رنج و پشيمانى در عاقبت!
76.عالم فاسد،بدترين مردم است.
77.هر جا كه بدكاران حكمروا باشند و نابخردان را گرامى بدارند،بايد منتظر بلايى بود .
78.نفرين باد بر كسى كه بار خود را به دوش ديگران بگذارد.
79.زيبايى شخص در گفتار اوست.
80.عبادت هفت گونه است كه از همه والاتر طلب روزى حلال است.
81- نشانه خشنودى خدا از مردمى،ارزانى قيمتها و عدالت حكومت آنهاست.
82.هر قومى شايسته حكومتى است كه دارد.
83.از ناسزا گفتن،به جز كينه مردم سودى نمى برى.
84.پس از بت پرستيدن،آنچه به من نهى كردهاند در افتادن با مردم است.
85.كارى كه نسنجيده انجام شود،بسا كه احتمال زيان دارد.
86.آن كه از نعمت سازش با مردم محروم است،از نيكي ها يكسره محروم خواهد بود.
87.از ديگران چيزى نخواهيد گرچه يك چوب مسواك باشد.
88.خداوند دوست ندارد كه بندهاى را بين يارانش با امتياز مخصوص ببيند.
89.مؤمن خنده رو و شوخ است،و منافق عبوس و خشمناك.
90.اگر فال بد زدى،به كار خود ادامه بده و اگر گمان بد بردى،فراموش كن و اگر حسود شدى،خود دار باش.
91.دست يكديگر را به دوستى بفشاريد كه كينه را از دل مى برد.
92.هر كه صبح كند و به فكر اصلاح كار مسلمانان نباشد،مسلمان نيست.
93.خوشرويى كينه را از دل مى برد.
94.مبادا كه ترس از مردم،شما را از گفتن حقيقت باز دارد!
95.خردمندترين مردم كسى است كه با ديگران بهتر بسازد.
96.در يك سطح زندگى كنيد تا دلهاى شما در يك سطح قرار بگيرد.با يكديگر در تماس باشيد تا به هم مهربان شويد.
97.هنگام مرگ،مردمان مى پرسند:از ثروت چه باقى گذاشته؟فرشتگان مى پرسند:از عمل نيك چه پيش فرستاده؟
98.منفورترين حلالها نزد خداوند طلاق است.
99.بهترين كار خير،اصلاح بين مردم است.
100.خدايا مرا به دانش توانگر ساز و به بردبارى زينت بخش و به پرهيزگارى گرامى بدار و به تندرستى زيبايى ده.

برای تحکیم خانواده چه کارهایی لازم است؟
* نگاه مهرانگیز
پیامبر خدا (صل الله علیه آله وسلم) فرمودند:
هرگاه بنده به چهره همسرش و همسرش به چهره او بنگرد، خداوند به آن دو با نگاه مهرآمیز مى نگرد و هرگاه دست یکدیگر را بگیرند ، گناهان آن دو از لاى انگشتانشان فرو مى ریزد.« کنزل العمال »
از جمله نکات ریزی که در اسلام به آن اشاره شده ابراز محبت و توجه به همسر است که هم خیر دنیوی و هم پاداش اخروی برای آن لحاظ شده است.
* مدارا
رسول خدا(صل الله علیه آله وسلم):هر زنی که در امور زندگی با شوهرش مدارا نکند و هزینه های سنگینی بر همسرش تحمیل نماید، تا وقتی توبه نکرده خداوند هیچ فضل و بخشش و عبادتی را از او قبول نخواهد کرد.« بحارالانوار، جلد 244/100 »
مدارا کردن زوجین با یکدیگر و تحمیل نکردن امور سخت و مخارج غیر ضروری، موجب گرمی بیشتر محیط خانواده می گردد.
*اعتکاف در خانه
رسول خدا(صل الله علیه آله وسلم:
در پیشگاه خداوند تعالى، نشستن مرد در کنار همسر خود، از اعتکاف در مسجد من، محبوبتر است.تنبیه الخواطر/ج 2/ص 122
وقت گذاردن برای همسر و فرزندان و در کنار آنان بودن، نقش بسزایی در آرامش آنان و گرم شدن محفل خانواده دارد و در حفظ و ارتقای سلامت اخلاقی جامعه بسیار مهم است.
*پاداش شوهر
رسول خدا (صل الله علیه آله وسلم
اجر کسی که برای زندگی خود و عائله اش زحمت می کشد، اجر سرباز مجاهد است.مستدرک الوسائل/ج2/ص424.
عائله، افرادی هستند که انسان باید نیازمندی های ضروری آنان را تأمین کند. این وظیفه از جانب خداوند بر دوش مرد قرار داده شده است و او باید در این زمینه از کوتاهی و بی عدالتی بپرهیزد.
*رسول خدا (صل الله علیه آله وسلم) فرمودند:
برادرم جبرئیل به من خبر می داد و همواره سفارش زنان را می کرد، تا آنجا که گمان کردم برای شوهر جایز نیست که به زنش حتی اف بگوید. شما زنان را به عنوان امانت خدایی گرفته اید.مستدرک/ج2/ص155.
اگر زنان امانت هستند، باید رسم امانتداری با آنان بجا آورد.
*علاقه به زن
امام علی علیه السلام:
عذاب قبر از دوری مرد از زنش پیدا می شود که رختخواب خود را جدا نموده و در غذا و خواب از او دوری کند. علل الشرایع/ص309.
اگر می خواهیم در این دنیا زندگی خوبی داشته باشیم و در آخرت هم از عذاب الهی در امان باشیم، هر چه بیشتر به همسر و فرزندانمان محبت کنیم و روابطمان را صمیمانه تر کنیم.
برای تحکیم خانواده چه کارهایی لازم است؟
* نگاه مهرانگیز
پیامبر خدا (صل الله علیه آله وسلم) فرمودند:
هرگاه بنده به چهره همسرش و همسرش به چهره او بنگرد، خداوند به آن دو با نگاه مهرآمیز مى نگرد و هرگاه دست یکدیگر را بگیرند ، گناهان آن دو از لاى انگشتانشان فرو مى ریزد.« کنزل العمال »
از جمله نکات ریزی که در اسلام به آن اشاره شده ابراز محبت و توجه به همسر است که هم خیر دنیوی و هم پاداش اخروی برای آن لحاظ شده است.
* مدارا
رسول خدا(صل الله علیه آله وسلم):هر زنی که در امور زندگی با شوهرش مدارا نکند و هزینه های سنگینی بر همسرش تحمیل نماید، تا وقتی توبه نکرده خداوند هیچ فضل و بخشش و عبادتی را از او قبول نخواهد کرد.« بحارالانوار، جلد 244/100 »
مدارا کردن زوجین با یکدیگر و تحمیل نکردن امور سخت و مخارج غیر ضروری، موجب گرمی بیشتر محیط خانواده می گردد.
* تاثیر ازدواج 
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: اذا تزوج الرجل احرز نصف دینه.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: کسی که ازدواج کند، نصف دینش را حفظ کرده است. (مستدرک الوسائل، ج. ۱۴، ص. ۱۵۴.)
*. ازدواج در هنگام تنگدستی
قال الامام الصادق علیه السلام: من ترک التزویج مخافة الفقر فقد اساء الظن بالله-عز و جل-، ان الله- عز و جل - یقول: «ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله.» (۲)
امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس از ترس فقر ازدواج نکند نسبت به لطف خداوند بدگمان شده است. چرا که خداوند میفرماید: اگر آنان فقیر باشند خداوند از فضل و کرم خود بی نیازشان میکند. (من لا یحضره الفقیه، ج. ۳، ص. ۲۵۱)
*. ازدواج رحمت است
قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم: یفتح ابواب السماء بالرحمة فی اربع مواضع: عند نزول المطر، و عند نظر الولد فی وجه الوالدین، و عند فتح باب الکعبة، و عند النکاح.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: درهای رحمت آسمانی در چهار وقت گشوده میشود: موقع بارش باران، زمانی که فرزند به چهره پدر و مادرش مینگرد، هنگام گشوده شدن در کعبه، هنگام برپایی مراسم عقد و عروسی. (بحار الانوار، ج. ۱۰۳، ص. ۲۲۱)
*. آفات بی همسری
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: اکثر اهل النار العزاب.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: بیشترین اهل جهنم انسانهای بی همسر هستند. (من لا یحضره الفقیه، ج. ۳، ص. ۲۵۱)
*. تلاش در ازدواج بی همسران
عن الصادق علیه السلام قال: من زوج اعزبا کان ممن ینظر الله- عز و جل-الیه یوم القیامة.
امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که مجردی را تزویج کند و امکان ازدواج او را فراهم نماید از کسانی است که در قیامت خداوند به آنان نظر لطف میکند. (وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۴۵)
*. در سایه عرش
قال موسی بن جعفر علیه السلام: ثلاثة یستظلون یظل عرش الله یوم القیامة، یوم لا ظل الا ظله: رجل زوج اخاه المسلم او اخدمه او کتم له سرا.
امام کاظم علیه السلام فرمود: سه دسته در روز قیامت، روزی که سایه و پناهی جزء سایه خداوند نیست، در سایه و پناه خدا هستند: مردی که زمینه ازدواج برادر مسلمانش را آماده نماید، مردی که (به برادر مسلمانش خدمت کند، کسی که سر برادر مسلمانش را بپوشاند. (وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۴۶)
*. منظور نظر حق
قال الامام الصادق علیه السلام: اربعة ینظر الله الیهم یوم القیامة: من اقال نادما او اغاث لهفان او اعتق نسمة او زوج عزبا.
امام صادق علیه السلام فرمود: چهار کس در قیامت مورد نظر پروردگارند: آنکه، چون طرف معامله پشیمان شود، معامله را برگرداند، کسی که غم از دلی برگیرد، کسی که بردهای را آزاد کند، کسی که بی همسران را به ازدواج درآورد. (وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۴۶)
*. بهترین وساطت
قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام: افضل الشفاعات ان تشفع بین اثنین فی نکاح یجمع الله بینهما.
حضرت علی علیه السلام فرمود: از بهترین شفاعتها، شفاعت بین دو نفر در امر ازدواج است تا اینکه خداوند آنان را مجذوب یکدیگر گرداند. (تهذیب، ج. ۷، ص. ۴۰۵، وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۴۵)
*. ازدواج با دینداران
عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال: من تزوج امراة لمالها وکله الله الیه، و من تزوجها لجمالها رای فیها ما یکره، و من تزوجها لدینها جمع الله له ذلک.
از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است: هر که با زنی به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به مال وی واگذار میکند، و هر که با او به خاطر جمال و زیبائی اش ازدواج نماید، در او چیزی را که خوشایند او نیست، خواهد دید، و هر که با وی به خاطر دینش ازدواج کند، خداوند تمامی این مزایا را برای او جمع میکند. (وسائل الشیعه، ج. ۱۴، ص. ۳۱)
*. دیدار قبل از وصلت
عن الصادق علیه السلام قال: لا باس بان ینظر الرجل الی المراة اذا اراد ان یتزوجها. ینظر الی خلفها و الی وجهها.
امام صادق علیه السلام فرمود: مانعی ندارد که مرد قامت و صورت زنی را که قصد ازدواج با او دارد، ببیند. (وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۸۸)
*. دیدار عروس و داماد قبل از ازدواج
عن محمد بن مسلم قال: سالت ابا جعفر علیه السلام عن الرجل یرید ان یتزوج المراة، اینظر الیها؟ قال: نعم انما یشتریها باغلی الثمن.
محمد بن مسلم میگوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم: مردی که میخواهد با زنی ازدواج کند آیا حق دارد او را ببیند؟ امام علیه السلام فرمود: آری، چون در برابر آن بهای سنگینی میپردازد. (وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۸۸)
*. سؤال از اوصاف
قال علی علیه السلام: اذا اراد احدکم ان یتزوج فلیسال عن شعرها کما یسال عن وجهها فان الشعر احد الجمالین.
حضرت علی علیه السلام فرمود: هر وقت یکی از شما، بخواهد، ازدواج کند، از اوصاف موی سر زن نیز سؤال کند همچنانکه از چگونگی رخسار او میپرسد. چون که موی زن یکی از دو زیبایی (مو و صورت) اوست. (من لا یحضره الفقیه، ج. ۳، ص. ۲۵۴)
۱۳. خواستگار مذهبی و خوش اخلاق
قال الامام الرضا علیه السلام: اذا خطب الیک رجل رضیت دینه و خلقه فزوجه و لا یمنعک فقره و...
امام رضا علیه السلام فرمود: هنگامی که مردی از شما خواستگاری کرد که از دین و اخلاق او راضی بودید به ازدواج با او رضایت دهید؛ و مبادا فقر او ترا از این رضایت باز دارد و... (میزان الحکمة، ج. ۴، ص. ۲۸۰)
*. داماد هم شأن
قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم: اذا جائکم الاکفاء فانکحوهن و لا تربصوا بهن الحدثان.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: وقتی که اشخاص هم شان به خواستگاری دختران شما آمدند، به آنها دختر دهید و در کار آنها منتظر حوادث نباشید. (نهج الفصاحه، ص. ۳۷، ح. ۱۹۳)
*. عروس شایسته
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: ما استفاد امرء فائدة بعد الاسلام افضل من زوجة مسلمة تسره اذا نظر الیها، تطیعه اذا امرها و تحفظه اذا غاب عنها فی نفسها و ماله.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: پس از اسلام، هیچ نعمتی برای مرد بهتر از زن مسلمانی نیست که هر گاه به او بنگرد، مسرورش کند و هر گاه به او فرمان دهد، اطاعتش نماید و در غیاب او حافظ ناموس و مالش باشد. (من لا یحضره الفقیه، ج. ۳، ص. ۲۵۵)
*. دقت در انتخاب
قال الامام الصادق علیه السلام: انما المراة قلادة فانظر ما تتقلد.
امام صادق علیه السلام فرمود: زن همانا گردنبندی است، نیک بنگر که چه گردنبندی را به گردنت آویزان میکنی. (وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۳۳)
*. وصلت نکردن با خانواده ناشایست
عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال: ایاکم و خضراء الدمن، قیل: یا رسول الله و ما خضراء الدمن؟ قال: المراة الحسناء فی منبت السوء.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: بپرهیزید از سبزههایی که در مزبله میروید. عرض شد: یا رسول الله! سبزههایی که در مزبله میروید چیست؟ حضرت صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: زن زیبایی که در خانواده پست و ناشایست بوجود آمده باشد. (من لا یحضره الفقیه، ج. ۳، ص. ۲۵۶، مکارم الاخلاق، ص. ۲۰۵)
*. ازدواج با دوشیزگان
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: تزوجوا الابکار فانهن اعذب افواها و ارتق ارحاما و اسرع تعلما و اثبت للمودة.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: با دختران باکره ازدواج کنید، زیرا که دهان آنان شیرین و رحمشان مناسب تر است و زود چیزی را یاد میگیرند و محبتشان پایدارتر است. (بحار الانوار، ج. ۱۰۳، ص. ۲۳۷)
*. رضایت داماد
سئل عن الصادق علیه السلام: انی ارید ان اتزوج امراة و ان ابوی اراد ... ا. قال: تزوج التی هویت ودع التی هوی ابواک.
کسی از امام صادق علیه السلام سؤال کرد: من میخواهم با زنی ازدواج کنم، ولی پدر و مادرم مایلند با دیگری ازدواج کنم.
امام علیه السلام فرمود: با زنی که خودت مایل هستی ازدواج کن، و زنی را که پدر و مادرت [بدون رضایت تو]انتخاب کرده اند، رها کن. (تهذیب، الاحکام، ج. ۷، ص. ۳۹۲)
*. سهولت خواستگاری
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: ان من یمن المراة تیسیر خطبتها.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: از نشانههای برکت زن آن است که خواستگاریش بی تکلف و آسان انجام گیرد. (کنز العمال، ج. ۱۶، ص. ۳۲۲، ح. ۴۴۷۲۱)
*. آداب خواستگاری
قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم: لا یخطب احدکم علی خطبة اخیه.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: هیچ یک از شما زنی را که دیگری خواستگاری میکند، خواستگاری نکند. [تا اینکه با او ازدواج کند و یا اینکه منصرف شود. اگر منصرف شد خواستگاریش بلامانع است.] (صحیح مسلم، ج. ۲، ص. ۱۰۳۴، ح. ۵۶)
*. خواستگار شرابخوار
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: شارب الخمر لا یزوج اذا خطب.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: شرابخوار اگر تقاضای ازدواج کرد قبول نکنید. (وسائل الشیعه، ج. ۲۰، ص. ۷۹)
*. برترین زنان امت
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: افضل نساء امتی اصبحهن وجهان و اقلهن مهرا.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: بهترین زنان امت من زنانی هستند که خوشروتر و مهریه ایشان کمتر باشد. (من لایحضره الفقیه، ج. ۳، ص. ۲۵۲)
*. کمی مهریه برکت زن
قال الامام الصادق علیه السلام: ان من برکة المراة قلة مهرها.
امام صادق علیه السلام فرمود: از برکات زن کمی مهریه اوست. (من لا یحضره الفقیه، ج. ۳، ص. ۲۵۴)
*. سنگینی مهریه
قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام: لا تغالوا بمهور النساء فتکون عداوة.
حضرت علی علیه السلام فرمود: مهریه زنها را سنگین نگیرید که موجب کدورت و دشمنی گردد. (وسائل الشیعه، ج. ۱۵، ص. ۱۱)
*. جهیزیه بی منت
قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: لو ان جمیع ما فی الارض من ذهب و فضة حملته المراة الی بیت زوجها ثم ضربت علی راس زوجها یوما من الایام، تقول: من انت؟ انما المال مالی، حبط عملها و لو کانت من اعبد الناس الا ان تتوب و ترجع و تعتذر الی زوجها.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: اگر تمام چیزهایی که در روی زمین از طلا و نقره وجود دارد و زن آنها را به خانه شوهرش بیاورد. آنگاه یک روز از روزها بر سر شوهرش منت بگذارد و بگوید تو کیستی؟ این اموال مال من است. در این صورت اجر و عمل زن از بین میرود اگر چه از عابدترین مردم باشد. مگر اینکه توبه کند و برگردد و از شوهرش عذرخواهی کند. (مکارم الاخلاق، باب ۸، ص. ۲۰۲)
تیرماه 1397
زندگی شیرین
اشاره
طراوت و شیرینیِ زندگی، محصول مهارتها و رعایتهای زن و شوهر است. جوانان عزیز ما در آغاز راه زندگی، باید خود را نیازمند تمرین فراوان برای دستیابی به تواناییهای ذهنی و رفتاری لازم در صحنهی زندگی مشترک بدانند. این گونه است که زندگیِ آنان هر روز با صفاتر و شیرینتر خواهد شد. در این رهنمود، مقتدای مهربانمان راههای دست یابی به یک زندگی خواستنی را به عزیزانشان یاد آوری میکنند:
شکر عملی مهم است
شُکر، فقط گفتن « الهی شکر» و سجده کردن نیست. شُکر نعمت این است که انسان نعمت را بشناسد. بداند که این نعمت را خدا به او داده و استفادهی از آن نعمت و رفتار با آن نعمت را که خدا میپسندد، انجام دهد. این معنای شکر نعمت است.
اگر چنانچه « شکراً لله» بگویید امّا دلتان با مفاهیمی که گفتم آشنا نباشد، این شکر نیست ... ازدواج هم یک نعمت خدادادی است. خدای متعال این همسرِ خوب را برای شما فراهم کرده است، پس باید به شایستگی شُکر این نعمت را بجا آورید.195
اسرار زندگی را محکم نگهدارید
زن و شوهر باید راز هم را حفظ کنند، زن نباید راز شوهر را پیش کسی بازگو کند. مرد هم مثلاً نرود پیش رفقایش در باشگاه یا مثلاً فلان مهمانی و ... راز همسرش را بازگو کند، حواستان جمع باشد، اسرار هم را محکم نگه دارید تا زندگی ان شاء الله شیرین و مستحکم شود.196
غمخوار هم باشید
کمک واقعی این است که دو نفر غمها را از دل هم بر طرف کنند. هر کسی در دورهی زندگیش، گرفتاری و مشکل و غمی پیدا میکند و ممکن است دچار ابهام و تردید بشود. آن دیگری در چنین موقعیتی، باید به کمک همسرش بشتابد و به او کمک کند. غم را از دل او بردارد. او را راهنمایی کند و اشتباه و خطای او را بر طرف نماید.197
ساده زیستی و میانه روی
زندگی را ساده بردارید، البته ما خیلی هم اهل زهد و تقوا نیستیم. خیال نکنید. آن سادگی که ما میگوییم، آن سادگی زُهّاد و عُبّاد و اینها نیست. سادگی به نسبت این کارهایی است که مردمِ امروز میکنند. و الّا نه، سادگی ما را اگر چنانچه آن مردان خدا بیایند نگاه کنند شاید هزار تا ایراد هم به آنچه که ما سادگی میدانیم بگیرند.198
زندگیتان را بر پایهی اسراف قرار ندهید، زندگی را ساده قرار دهید. زندگی را آن طوری که خدای متعال میپسندد قرار دهید و از طیّبات الهی بهرهمند شوید بر حسب اعتدال و عدالت. هم اعتدال و میانهروی و هم عدالت. یعنی ملاحظهی انصاف را بکنید، ببینید دیگران چطوریاند. خیلی بین خودتان و دیگران فاصله درست نکنید.199
یکی از موجبات سعادت خانوادهها و اشخاص، این است که تقیّدات زاید و تجمّلات زیادی و پرداختن بیش از اندازهی لازم به امور مادی، از زندگیها دور شود. لااقل بخش اصلیِ زندگی محسوب نشود. یک چیز حاشیهای، یک کنار باشد. زندگی را از اوّل باید ساده برداشت و محیط زندگی را باید محیط قابل تحمّلی کرد.200
ساده زندگی کردن منافاتی با رفاه هم ندارد. آسایش هم که اصلاً در سایه ساده زندگی کردن است.201
مسابقهی بدون برنده
اسیر تجمّلات و تشریفات و چشم و هم چشمی نشوید. خودتان را در دام مسابقهی مادی در امر زندگی نیندازید. هیچ کس در این مسابقه، خوشبخت و کامیاب نمیشود. این ظواهرِ زرق و برقدارِ زندگی شخصی، اینها هیچ کدام انسان را نه خوشبخت میکند، نه دلشاد و راضی میکند. اصلاً انسان هر چه گیرش میآید، باز چیز بیشتری را میخواهد. در حسرت یک چیز بهتری است. در شرع مقدس هست ـ العفاف و الکفاف ـ. به همان زندگی که بشود گذراند و انسان محتاج کسی نباشد و در عسرت نباشد. این جور پیش ببرید.202
زندگی تشریفاتی، زندگی تجمّلاتی، زندگی اشراف منشی، زندگی پُرخرج و زندگی مصرفی، انسانها را بد بخت میکند. این خوب نیست. زندگی باید کفاف و راحت بگذرد نه پُرخرج و مُسرفانه. این دو تا را بعضیها چرا با هم اشتباه میکنند؟با کفاف یعنی محتاج کسی نباشد و بتوانند زندگیشان را اداره کنند، بدون احتیاج به هیچ کس. دلخوشی هم باید داشته باشند و الّا زندگی با درآمدِ زیاد و مخارج زیاد و تشریفات که خوب نیست. اینها اصلاً راحتی نمیآورد، دلخوشی نمیآورد.203
اوّل زندگی را ساده بردارید، هر چه میتوانید در این جهت سعی کنید. البتّه، اعتقاد نداریم که افراد بایستی بر عیال خودشان، بر نزدیکان خودشان سخت گیریهای تنگ نظرانه بکنند. این عقیده را نداریم، اما عقیده داریم که همه از روی عقیده و ایمان و عشق و دل خودشان به یک حدی قانع باشند.204
زندگی را ساده بگیرید، خودتان را اسیر تشریفات نکنید. اگر از اول وارد مسابقه تشریفات شدید، دیگر رها شدن از آن سخت است. حالا هم جمهوری اسلامی است. اگر کسی بخواهد ساده زندگی کند میتواند. یک روزی بود که نمیشد، سخت بود. اگر چه بعضی به دست خودشان مشکل میکنند. در لباسشان، در مسکنشان، در تجمّلاتشان، همه را بر خودشان سخت میکنند.205
قناعت برای همه مفید است
به شما عرض میکنم: ما شما را دعوت نمیکنیم به زُهد سلمان و ابوذر. بین امثال من و شما با سلمان و ابوذر فاصله خیلی زیادی است. ما هرگز ـ نه من و نه شما ـ طاقت آن چیزها را و آن علوّ و عروج و آن والایی را نداریم که بخواهیم خودمان را به آن چیزها برسانیم. یا مثلاً فرض کنید که آرزوی آن را حتی در دلمان بیاوریم. امّا من این را عرض میکنم که اگر بین ما و آنها، زندگی ما و زندگی آنها، هزار درجه فاصله است، میشود این هزار درجه را، ده درجه، بیست درجه، صد درجه کم کرد. خودمان را به زندگی آنها نزدیک کنیم.206
قناعت کنید، از قناعت خجالت نکشید. بعضیها خیال میکنند که قناعت مال آدمهای تهیدست و فقیر است و اگر آدم داشت، دیگر لازم نیست قناعت کند. نه، قناعت یعنی در حدّ لازم، در حد کفایت، انسان توقّف کند.207
توقّعات مادّیِ زیاد و بالا، موجب تنگی معیشت و موجب ناراحتی خود انسان میشود، اگر انسان توقّع خودش را از زندگی توقّع کمی قرار دهد، این مایهی سعادت خواهد بود. نه فقط برای آخرت انسان خوب است، که برای دنیای انسان هم خوبست.208
سعیتان را بگذارید بر زندگی ساده و به دور از اشرافیگری، بر زندگیای که منطبق باشد بر زندگی متوسط مردم. نمیگویم پایینترین مردم، متوسط مردم، نگاه نکنید به مسابقه مادّی گری. مسابقه هست. چنانچه در راه بهشت خدا مسابقه هست، در راه بهشت خیالی دنیا هم مسابقه هست. برای تجمّلاتش، برای مقام و قدرتش، برای اسم در آوردن و معروف شدنش، مسابقه هست. این مسابقه، مسابقه ناسالمی است ... هر کدام که بخواهید به این مسابقه وارد شوید آن دیگری مانع شود و به عنوان یک ناصح با شما عمل کند.209
در همهی مراحل بایستی میانه روی و قناعت و گرایش به روش متواضعانه و فقیرانه را فراموش نکرد که این نظر اسلام است.210
از مراسم عروسی آغاز کنید
در همهی امورِ زندگیتان سادگی را رعایت کنید. اوّلش هم از همین مراسم ازدواج است، از این جا شروع میشود. اگر ساده برگزار کردید، قدم بعدیاش هم میشود ساده و الّا شما که رفتید آن مجلس کذاییِ مثل اعیان و اشرافهای زمان طاغوت را درست کردید، بعد دیگر نمیتوانید بروید توی خانهی کوچکی مثلاً با وسایل مختصری زندگی کنید. این جور نمیشود دیگر. چون خراب شده و از دست رفته است. از اوّل، زندگی را پایهاش را بر اساس سادگی و ساده زیستی بگذارید تا زندگی بر خودتان، بر کسانتان و بر مردم جامعه ان شاء الله آسان شود.211
حالِ پدر و مادر را رعایت کنید
متأسفانه این پرداختن به تشریفاتِ ازدواج و مهریّههای گران و جهیزیّههای سنگین و مجالس آنچنانی خیلی اخلاقها را فاسد کرده است! شما دخترها و پسرها که عروس و داماد میشوید، پیشقدم شوید. بگویید ما این جوری نمیخواهیم، به این زیادی نمیخواهیم. وقتی جامعه مشکل دارد وقتی در جامعه فقیر هست باید انسان ملاحظه کند.212
ما به دخترها و پسرها سفارش میکنیم اصرار نکنید. زیاده نخواهید. پدر و مادرها را زیر فشار قرار ندهید تا در رو در بایستی بمانند ... این چیزها را بریزید دور. اصل، یک حادثه انسانی است. آن چیست؟ زناشویی، انسانیترین کارهای دنیاست. این را مادی و پولی نکنید، آلودهاش نکنید.213
اگر دختر و پسر اهل قناعت و ساده زیستی باشند، بزرگترها هم مجبور میشوند از آنها تبعیت کنند.214
حجاب و عفاف
اسلام که راجع به حجاب حرف میزند، آیات قرآن که راجع به حجاب حرف میزند، راجع به حدود زن و مرد با یکدیگر دستور دارد، این به خاطر خود مردم است، به خاطر همین خانوادههاست. همین دخترهای جوان که شوهرشان را میخواهند از دست ندهند، این پسرهای جوان که زن محبوبشان را میخواهند از دست ندهند، این، بدون حجاب و بدون رعایت نمیشود، آیاتِ قرآن این طور حکمت آمیز و عمیق است.215
این محرم و نا محرمها، این حجاب و حفظ زن، این « قل للمؤمنین یغضوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم ... و قل للمؤمنات یغضضن من ابصارهنّ و یحفظن فروجهنّ[1]»، چشمهایتان را به هر منظرهای باز نکنید، به هر چیزی نگاه نکنید تا به هر طرفی کشانده نشوید این برای چیست؟ این برای این است که این زن و شوهر به هم مهربان و وفادار بمانند. آن مردی و آن زنی که در جوامع فاسد دنیا به هر جا رسیدند، به هر گذرگاهی که رفتند، هر طور دلشان خواست سوء استفاده کردند و اختلاط پیدا شد، دیگر برای آنها محیط خانوادگی چقدر اهمیت پیدا خواهد کرد؟ هیچ. اسمش را هم گذاشتهاند آزادی که اگر این آزادی باشد، بزرگترین بلیههای بشر محسوب میشود. آن مردی که هر طور دلش بخواهد به هر طرف متمایل باشد به طرف زنها، عِنانی ندارد، حفاظی ندارد و آن زنی که با حیا و عفاف و حجاب انسانی آراسته نیست، حفاظی ندارد، چنین زن و مردی برای زن خودشان، بریا شوهر خودشان احترامی و اهمیّتی قائل نیستند. در اسلام، یک زن و مرد در مقابل هم مسئول هستند و به هم علاقهمندند. به هم محتاج و وابستهاند. یک سلسلهی عظیم و طولانی که از احکام ناشی میشود از چیست؟ از اینکه میخواهند خانواده محکم بماند و این زن و شوهر به هم خیانت نکنند و با هم باشند.216
امیر مومنین علی (ع) می فرمایند. .جهاد زن خوب شوهر داری کردن است

* رسول خدا (ص) فرمودهاند:
هر زنی که به خداوند سبحان و روز قیامت ایمان دارد، زینتش را برای غیر شوهرش آشکار نمیکند و همچنین موی سر و مچ خود را نمایان نمیسازد و هر زنی که این کارها را برای غیر شوهرش انجام دهد، دین خود را فاسد کرده و خداوند را نسبت به خود خشمگین کرده است؛ و همچنین زر و زیور خود را در منظر و دیدگاه غیر شوهر نمیگذارد و در غیاب شوهر، خود را خوشبو نمیکند که اگر چنین کند، دینش را تباه و خدا را به خشم آورده است. برای زن، جایز نیست مچ پا را برای مرد نامحرم آشکار سازد و اگر مرتکب چنین عملی شد، اول اینکه: خداوند سبحان همیشه او را لعنت میکند. دوم اینکه: دچار خشم و غضب خداوند بزرگ میشود. سوم اینکه: فرشتگان الهی هم او را لعنت میکنند. چهارم: عذاب دردناکی برای او در روز قیامت آماده شده است.
مستدرک حاکم، ج ۲، ص ۵۴۹
* پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: بهترین زنان شما، زنی است که برای شوهرش، آرایش و خودنمایی کند، اما خود را از نامحرمان بپوشاند.
بحارالانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۳۵
* امام صادق (علیهالسلام) فرمودهاند: هیچ غنیمتی مانند غنیمتی که آدمی از راه کنترل چشم به دست میآورد نیست، زیرا دیدگان از نگاه به نامحرم فرو بسته نمیشود، جز آنکه در قلب او عظمت و جلال الهی مشاهده میشود.
مصباح الشریعه، ص ۹

*امام علی (علیهالسلام) فرمودهاند: پاداش رزمنده شهید در راه خداوند، بالاتر از پاداش انسان پاکدامنی نیست که توان انجام گناه را دارد ولی خود را آلوده نمیسازد. انسان پاکدامن، نزدیک است که فرشتهای از فرشتگان الهی گردد.
)نهجالبلاغه، حکمت ۴۷۴ (
* -پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: زنان خود را با پوشش اندام و جسم، از دیدار نامحرمان باز دارید، که زنان هرچه پوشیدهتر باشند، سعادتمندتر هستند.
)سفینه البحار، ج ۲، ص ۲۹۸(
*- پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: برای زن، سزاوار نیست که هنگام بیرون رفتن از خانهاش، لباسش را جمع و فشرده کند.
)محمد محمدی اشتهاردی، پوشش زن در اسلام، ص ۱۹(
*- امام صادق (علیهالسلام) فرمودهاند: برای زن مسلمان، جایز نیست که روسری (مقنعه) و پیراهنی بر تن کند که بدنش را نپوشاند.
)وسایل الشیعه، جلد ۳۰، ص ۵۱۸۱(
*- امام صادق (علیهالسلام) فرمودهاند: در مورد زینتهایی که جایز است زن در مقابل نامحرم ظاهر کند، صورت و کف دو دست است.
(بحار، ج ۱۰۴، ص ۳۳ / قرب الاسناد، ص ۴۰)

*پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: بهترین زنان شما، زنی است که برای شوهرش، آرایش و خودنمایی کند، اما خود را از نامحرمان بپوشاند.
* پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: کسی که نظر به نامحرم را از خوف خداوند ترک کند، خداوند به او ایمانی عطا میکند که شیرینی آن را در قلبش مییابد.
(الحکم الزاهره، ج ۱، ص ۳۰۱)
*- پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: زنی که برای حفظ غیرت، استقامت ورزید و برای خدا وظیفه خود را به خوبی انجام داد، خداوند پاداش شهید را به او خواهد داد.
(نوادر راوندی، ص ۳۷ / بحار، جلد ۱۰۳، ص ۲۵۰)
*- پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: آن هنگام که پوشش، سر زنی باشد، ارزش آن از دنیا و آنچه در آن است، بیشتر است.
(نورالشافی فی الفقه الشافعی)
* – پیامبر اکرم (ص) فرمودهاند: هر که عاشق شد و عفت پیشه کرد و در همین حال از دنیا رفت، اجر شهید را دارد.
(کنزالعمال، ح ۷۰۰۰ )
*- دعای پیامبر نور و رحمت (ص): پروردگارا، زنانی که خود را پوشیده نگه میدارند، مشمول رحمت و غفران خود بگردان.
(مستدرک الوسایل، ج ۳، ص ۲۴۴)